อริยสัจ ๔ เป็นคำสอนที่สำคัญอย่างยิ่งในพุทธปรัชญา พระพุทธเจ้าตรัสว่า ตราบใดที่พระองค์ยังไม่ทรงรู้แจ้งในอริสัจอย่างแท้จริง พระองค์ยังไม่ปฏิญญาว่า เป็นผู้ตรัสรู้ซัฃึ่งอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ
อริยสัจ แปลว่า สัจจะของผู้ประเสริฐ (หรือผู้เจริญ) สัจจะที่ผู้เจริญพึงรู้ สัจจะที่ทำให้ผู้รู้เป็นผู้ประเสริฐ หรือ แปลอย่างรวบรัดว่า สัจจะอย่างประเสริฐ มี ๔ อย่าวได้แก่
1.
ความจริงคือทุกข์
2.
ความจริงคือเหตุให้เกิดทุกข์
3.
ความจริงคือความดับทุกข์
4.
ความจริงคือข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์
อริยสัจ ๔ ประการจะกล่าวโดยการจำแนก จัดเป็น ๒ คู่คือ
- คู่ที่ ๑ ทุกข์เป็นผล สมุทัยเป็นเหตุ คู่นี้เป็นฝ่ายข้างไม่ดี เป็นเหตุผลเรื่องทุกข์
- คู่ที่ ๒ นิโรธเป็นผล มรรคเป็นเหตุ คู่นี้เป็นฝ่ายข้างดี เป็นเหตุผลเรื่องความดับทุกข์
กิจที่ควรทำในอริยสัจ ๔ คือ
1.
ทุกข์ (ความลำบาก ความเดือดร้อน ภาวะที่ถูกบีบคั้นกดดัน) ควรกำหนดรู้
2.
สมุทัย (เหตุให้เกิดทุกข์) ควรละ
3.
นิโรธ (ความดับทุกข์) ควรทำให้แจ้ง
4.
มรรค (หนทางให้ถึงความดับทุกข์) ควรเจริญ คือทำให้เกิดให้มีขึ้น
ทุกข์ลักษณะและทุกข์สัจจะต่างกันอย่างไร
ตอบลบ